Cohousing łączący pokolenia

2013-11-14 00-29-05

Gdzie może mieszkać starsza osoba, która jest w dobrym zdrowiu i nie musi przebywać w domu opieki? W Polsce senior ma zasadniczo dwie możliwości:

1. mieszkanie w samotności lub z małżonkiem,

2. mieszkanie z dorosłymi dziećmi.

Pierwsza opcja często wiąże się z izolacją społeczną, ponieważ seniorzy nie mają w Polsce zbyt wielu możliwości, by włączyć się w życie lokalnej społeczności (poza uczestnictwem w nabożeństwach czy grupach religijnych). Druga opcja, czyli mieszkanie z dorosłymi dziećmi, też ma swoje minusy, bo choć pomaga złagodzić problem samotności, to jednocześnie może prowadzić do sytuacji, w której senior traci poczucie autonomii i, w razie konfliktów, musi podporządkowywać się decyzjom własnego dziecka. W przypadku wyboru pierwszej opcji starszej osobie zagraża osamotnienie; w przypadku wyboru drugiej – utrata autonomii. Warto więc zastanowić się, czy istnieje takie rozwiązanie kwestii mieszkaniowej, które pozwalałoby seniorowi zachować niezależność, a jednocześnie dawałoby mu wiele możliwości uczestnictwa w życiu lokalnej społeczności.

Sądzę, że takim rozwiązaniem jest cohousing, czyli życie we wspólnotach mieszkaniowych, w których mieszkańcy mają częsty kontakt z sąsiadami pomimo tego, że mieszkają w oddzielnych mieszkaniach. Tego rodzaju sąsiedzkie wspólnoty mieszkaniowe nie są komunami, więc nie trzeba dzielić się z sąsiadami dosłownie wszystkim. Człowiek ma prawo do własności i prywatności, ale nie żyje przy tym w izolacji, ponieważ kontaktowi z innymi sprzyjają: istnienie przestrzeni wspólnej (np. domu wspólnoty), a także liczne możliwości uczestnictwa we wspólnych działaniach (takich jak organizowane co pewien czas wspólne posiłki). Dzięki temu, że wspólne działania i sposób zarządzania wspólnotą to kwestie, na które bezpośredni wpływ mają wszyscy mieszkańcy, udaje się uniknąć poczucia bezwolności. Z tych powodów cohousing staje się coraz bardziej popularny wśród seniorów na Zachodzie. Czasem wspólnoty tworzą wyłącznie seniorzy, czasem są one wielopokoleniowe.

O wielopokoleniowym cohousingu napisał nie tak dawno The New York Times. Okazuje się, że emerytowani Amerykanie coraz chętniej wybierają wspólnoty mieszkaniowe, w których mieszkają ludzie w różnym wieku. Dlaczego? Jak mówi Meg Palley, emerytka mieszkająca w wielopokoleniowej wspólnocie w Nevada City, życie z ludźmi w różnym wieku jest lepsze od mieszkania we wspólnocie złożonej z samych emerytów, ponieważ człowiek czuje się mniej samotny, a do tego nie jest narażony na słuchanie ciągłych narzekań.

Oprócz tego istotna jest oczywiście kwestia kosztów mieszkania. Cohousing jest zwykle niedrogi, ponieważ z założenia ma być opcją dostępną dla osób niezamożnych. Czasem w sąsiedzkich wspólnotach mieszkaniowych wymaga się zaświadczenia o niskich dochodach. Takie zaświadczenie potrzebne jest na przykład do zamieszkania w berlińskiej wspólnocie Alte Schule Karlshorst, która powstała na terenie dawnej szkoły (stąd nazwa). Alte Schule Karlshorst jest wspólnotą o charakterze wielopokoleniowym i integracyjnym, ponieważ 1/3 mieszkań jest zarezerwowana dla seniorów i osób niepełnosprawnych. Wszystkie budynki i tereny wspólne są pozbawione barier architektonicznych. Seniorzy mogą nie tylko łatwo przemieszczać się po terenie wspólnoty, ale też brać aktywny udział w jej życiu, np. uczestnicząc w spotkaniach w budynku wspólnym, czy pomagając w ośrodku opiekuńczym dla dzieci, który jest prowadzony w obrębie Alte Schule Karlshorst.

2013-11-13 14-02-47

Jak widać, sąsiedzkie wspólnoty mieszkaniowe z jednej strony dają osobom starszym możliwości kontaktu z innymi, a z drugiej – pozwalają im zachować niezależność. Nic więc dziwnego, że według badania z 2007 roku ponad połowa berlińczyków powyżej 50 roku życia chciałaby mieszkać w sąsiedzkich wspólnotach mieszkaniowych. Ciekawe, ilu polskich seniorów byłoby zainteresowanych taką formą mieszkania. Oczywiście, gdyby była w Polsce dostępna…

Na zdjęciach: przestrzeń wspólna w Alte Schule Karlshorst (zdj. z „Cohousing cultures”, publikacji, w której można znaleźć informacje o różnych sąsiedzkich wspólnotach mieszkaniowych w Europie).

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s